ShaadiTemplate

કંકોત્રી લખાણ: ગુજરાતી લગ્ન કંકોત્રીનું તૈયાર લખાણ

માર્ગદર્શિકા · લેખક: Ashok Lalakiya · પ્રકાશિત: ૧૭ નવેમ્બર ૨૦૨૬

કંકોત્રી લખાણ એટલે ગુજરાતી લગ્ન કંકોત્રીમાં છપાતો આખો મજકૂર: શ્રી ગણેશાય નમઃ અને શ્લોક, નિમંત્રણનો પત્ર, વર-કન્યા અને તેમનાં માતા-પિતાનાં નામ, લગ્ન મુહૂર્ત, જાન આગમન, ભોજન, માંગલિક પ્રસંગોની યાદી, ટહુકો અને પરિવારજનોનાં નામ. નીચે દરેક વિભાગ માટે કોપી કરી શકાય તેવું લખાણ આપ્યું છે.

ઉદાહરણોમાં એ જ નામ, તારીખ અને સ્થળ વાપર્યાં છે જે ShaadiTemplate ની ગુજરાતી કંકોત્રીમાં પહેલેથી ભરેલાં આવે છે: ચિ. કૃપા (અ.સૌ. સુનીતાબેન તથા શ્રી રાજેશભાઈ પટેલની સુપુત્રી) અને ચિ. હર્ષ (અ.સૌ. નીતાબેન તથા શ્રી વિક્રમભાઈ દેસાઈના સુપુત્ર), શ્રીજી પાર્ટી પ્લોટ, સુરત. તમારે ફક્ત તમારાં નામ, તારીખ અને સ્થળ મૂકવાનાં છે. કંકોત્રીના વિભાગો કયા ક્રમમાં આવે તે સમજવા કંકોત્રીની રચના વિશેનો લેખ (અંગ્રેજીમાં) વાંચો.

૧. શરૂઆત: શ્રી ગણેશાય નમઃ અને શ્લોક

કંકોત્રીની સૌથી ઉપર ગણપતિનું સ્મરણ થાય છે. ઘણા પરિવારો તેની નીચે પોતાનાં કુળદેવી કે ઇષ્ટદેવનું નામ પણ લખે છે.

॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
॥ શ્રી કુળદેવી માતાજી પ્રસન્ન ॥

કુળદેવીનું નામ લખવું હોય તો આ રીતે લખાય: ॥ શ્રી અંબે માતાજી પ્રસન્ન ॥ અથવા ॥ શ્રી ખોડિયાર માતાજી પ્રસન્ન ॥. તેની નીચે મોટા ભાગની કંકોત્રીમાં ગણેશજીનો આ શ્લોક છપાય છે:

વક્રતુંડ મહાકાય સૂર્યકોટિ સમપ્રભ
નિર્વિઘ્નં કુરુ મે દેવ સર્વકાર્યેષુ સર્વદા

કેટલાક પરિવારો તેના બદલે આ મંગલ શ્લોક પસંદ કરે છે:

મંગલમ્ ભગવાન વિષ્ણુઃ મંગલમ્ ગરુડધ્વજઃ।
મંગલમ્ પુંડરીકાક્ષઃ મંગલાય તનો હરિઃ॥

પુષ્ટિમાર્ગીય પરિવારો ઘણી વાર ॥ શ્રીકૃષ્ણઃ શરણં મમ ॥ લખે છે, અને જૈન પરિવારોની કંકોત્રી ॥ ણમો અરિહંતાણં ॥ થી શરૂ થાય છે. એક જ શ્લોક રાખો; બે-ત્રણ શ્લોક એક સાથે મૂકવાથી પહેલું પાનું ભરચક લાગે છે.

૨. નિમંત્રણ પત્ર (પરિણયોત્સવ)

આ કંકોત્રીનો મુખ્ય ભાગ છે: મહેમાનને સંબોધીને લખાતો ટૂંકો, વિવેકભર્યો પત્ર. કન્યાપક્ષની કંકોત્રીમાં તે આ રીતે લખાય છે.

સ્નેહી સ્વજન શ્રી,
સહર્ષ જણાવવાનું કે અમારા ઇષ્ટદેવની અસીમ કૃપાથી
અ.સૌ. સુનીતાબેન તથા શ્રી રાજેશભાઈ પટેલની સુપુત્રી
ચિ. કૃપા
ના શુભ લગ્ન
ચિ. હર્ષ
(અ.સૌ. નીતાબેન તથા શ્રી વિક્રમભાઈ દેસાઈના સુપુત્ર) સાથે
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવારના શુભદિને નિર્ધાર્યા છે.
તો આ શુભ પ્રસંગે નવદંપતીને આશીર્વાદ આપવા સહકુટુંબ પધારશોજી.

નામ આગળ લખાતા શબ્દો: વર અને કન્યા માટે ચિ. (ચિરંજીવી), પરિણીત સ્ત્રીઓ માટે અ.સૌ. (અખંડ સૌભાગ્યવતી), અપરિણીત દીકરીઓ માટે કુ. (કુમારી) અને પુરુષો માટે શ્રી. નામ પાછળ ભાઈ અને બેન લગાડવાથી ગુજરાતી કંકોત્રીનો સ્વર જળવાય છે.

૩. શુભ લગ્ન: મુહૂર્ત, જાન આગમન અને ભોજન

લગ્નના દિવસનો કાર્યક્રમ અલગ પાને, મોટા અક્ષરે છપાય છે. ShaadiTemplate ના કાર્ડમાં આ પાનાનું મથાળું સોનેરી અવસરો છે. કન્યાપક્ષની કંકોત્રીમાં જાન આગમનનો સમય લખાય છે.

જાન આગમન
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવાર
સાંજે ૬:૦૦ કલાકે

હસ્તમેળાપ
સાંજે ૭:૩૦ કલાકે

ભોજન સમારંભ
રાત્રે ૮:૩૦ કલાકે
આપશ્રી સજોડે પધારશોજી

લગ્ન સ્થળ
શ્રીજી પાર્ટી પ્લોટ
રીંગ રોડ, વરાછા, સુરત

ઘણી કંકોત્રીમાં હસ્તમેળાપને બદલે શુભ લગ્ન મુહૂર્ત લખાય છે, અને સાથે વિક્રમ સંવતની તિથિ પણ. તિથિ ગોર મહારાજ પાસેથી પાકી કરીને જ છપાવો. કૌંસમાંના શબ્દોની જગ્યાએ તમારી વિગત લખો:

શુભ લગ્ન મુહૂર્ત: તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવાર, સાંજે ૭:૩૦ કલાકે
વિ. સં. (સંવત), (માસ) (સુદ/વદ) (તિથિ)

ભોજનની લીટીમાં સજોડે એટલે પતિ-પત્ની, અને સહકુટુંબ એટલે આખો પરિવાર. મહેમાન આ શબ્દ પરથી જ નક્કી કરે છે કે કોણ આવશે, એટલે સમજીને પસંદ કરો:

ભોજન સમારંભ: રાત્રે ૮:૩૦ કલાકે
આપશ્રી સહકુટુંબ પધારશોજી

વરપક્ષની કંકોત્રીમાં જાન આગમનને બદલે જાન ઘરેથી નીકળવાનો સમય લખાય છે:

જાન પ્રસ્થાન
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવાર
બપોરે ૪:૦૦ કલાકે
સ્થળ: અમારા નિવાસસ્થાનેથી

૪. માંગલિક અવસરો: લગ્ન પહેલાંના પ્રસંગો

દરેક પ્રસંગ માટે નાનો અલગ બ્લોક હોય છે: પ્રસંગનું નામ, તારીખ અને વાર, સમય, પ્રસંગ કરનાર સભ્યનું નામ અને સ્થળ. કયા પ્રસંગો છપાય તે પરિવાર અને સમાજ પ્રમાણે બદલાય છે; નીચેના પ્રસંગો ઘણી કંકોત્રીમાં જોવા મળે છે. મંડપ મુહૂર્તને ઘણા પરિવારો માંડવા મુહૂર્ત કે માંડવો પણ કહે છે.

ગ્રહશાંતિ
તા. ૨૦/૧૧/૨૦૨૭ ને શનિવાર
ના રોજ સવારે ૮:૦૦ કલાકે
સ્થળ: અમારા નિવાસસ્થાને
પીઠી
તા. ૨૦/૧૧/૨૦૨૭ ને શનિવાર
ના રોજ સવારે ૧૦:૦૦ કલાકે
સ્થળ: અમારા નિવાસસ્થાને
મંડપ મુહૂર્ત
તા. ૨૦/૧૧/૨૦૨૭ ને શનિવાર
ના રોજ બપોરે ૩:૦૦ કલાકે
અ.સૌ. કવિતાબેન અનિલભાઈ પટેલ
સ્થળ: શ્રીજી પાર્ટી પ્લોટ
રાસ ગરબા
તા. ૨૦/૧૧/૨૦૨૭ ને શનિવાર
ના રોજ રાત્રે ૮:૦૦ કલાકે
અ.સૌ. રેખાબેન સુરેશભાઈ પટેલ
સ્થળ: શ્રીજી પાર્ટી પ્લોટ
મામેરું
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવાર
ના રોજ સવારે ૧૧:૦૦ કલાકે
મોસાળ પક્ષ: શ્રી વિજયભાઈ નાથાભાઈ શાહ પરિવાર

સંગીત સંધ્યા કે રાસ ગરબાનું અલગ કાર્ડ મોકલવું હોય તો તેમાં એક જ લીટીનું આમંત્રણ પૂરતું છે:

સંગીત અને ગરબાની રંગત માણવા સહકુટુંબ પધારશોજી

૫. ટહુકો

ટહુકો એટલે ઘરનાં નાનાં બાળકો તરફથી લખાતી બે-ત્રણ લીટીની મીઠી વિનંતી, જેની નીચે બાળકોનાં નામ લખાય છે. સંબંધ પ્રમાણે શબ્દ બદલો: કન્યા બાળકોની માસી હોય કે ફઈ, અને વર કાકા હોય કે મામા.

ઢોલ વાગે, શરણાઈ ગુંજે, આંગણે અવસર આવ્યો,
માસીના લગ્નમાં વહેલા વહેલા પધારજો...
- આરવ, દીયા, કબીર, માયરા
ફઈબાના લગ્નમાં જરૂર જરૂર આવજો,
સાથે હેતભર્યા આશીર્વાદ લાવજો.
- આરવ, દીયા
કાકાની જાનમાં નાચવા આવજો,
નવાં કાકીને વધાવવા આવજો.
- કબીર, માયરા

૬. પરિવારનાં નામ: દર્શનાભિલાષી, નિમંત્રક અને સ્નેહાધીન

કંકોત્રીના છેલ્લા પાને પરિવારજનોનાં નામ આવે છે, અને દરેક મથાળાનો અર્થ જુદો છે. દર્શનાભિલાષી એટલે આપનાં દર્શનની અભિલાષા રાખનાર વડીલો અને પરિવાર. નિમંત્રક એટલે આમંત્રણ મોકલનાર, સામાન્ય રીતે કન્યા કે વરના પિતા અને કાકા, સાથે સંપર્ક નંબર. લગ્નોત્સુક હેઠળ ભાઈ-બહેન અને પિતરાઈઓ આવે છે. સ્નેહાધીન પત્રના અંતે સહી તરીકે લખાય છે.

દર્શનાભિલાષી
શ્રી રાજેશભાઈ કાંતિલાલ પટેલ
શ્રી અનિલભાઈ કાંતિલાલ પટેલ
શ્રી સુરેશભાઈ કાંતિલાલ પટેલ
શ્રી મહેશભાઈ રમણલાલ પટેલ
શ્રી કિરણભાઈ રમણલાલ પટેલ
લગ્નોત્સુક
શ્રી નિખિલ રાજેશભાઈ પટેલ
શ્રી રોહન અનિલભાઈ પટેલ
કુ. ધ્રુવી સુરેશભાઈ પટેલ
મોસાળ પક્ષ
શ્રી વિજયભાઈ નાથાભાઈ શાહ

વ્હાલી દીકરીઓ
અ.સૌ. નેહા સાગર મહેતા
અ.સૌ. પૂજા કરણ જોષી
નિમંત્રક
શ્રી રાજેશભાઈ કાંતિલાલ પટેલ
શ્રી અનિલભાઈ કાંતિલાલ પટેલ
મો. ૯૮૭૬૫ ૪૩૨૧૦
સ્નેહાધીન,
સમસ્ત પટેલ પરિવાર

આ વિભાગમાં સૌથી વધુ નામ હોય છે, એટલે ભૂલ પણ અહીં જ વધુ થાય છે. છપાવતાં પહેલાં પરિવારની દરેક શાખામાંથી એક વ્યક્તિને પોતાની શાખાનાં નામ અને ક્રમ તપાસવા આપો.

૭. ભેટ અને ડિજિટલ કાર્ડ માટેની નોંધ

ચાંદલો કે ભેટ ન લેવાની હોય તો કંકોત્રીના છેલ્લા પાને નાના અક્ષરે નોંધ મૂકી શકાય:

નોંધ: ચાંદલો કે ભેટ લાવશો નહીં. આપના આશીર્વાદ એ જ અમારી સાચી ભેટ છે.

WhatsApp પર કંકોત્રી મોકલતા હો તો ઘણા પરિવારો આવી લીટી ઉમેરે છે, જેથી વડીલોને રૂબરૂ આમંત્રણ જેટલું જ માન લાગે:

સ્નેહી સ્વજન, આ ડિજિટલ કાર્ડને રૂબરૂ આમંત્રણ સમજી
અમારા આંગણે આવેલા શુભ પ્રસંગમાં પધારશોજી.

૮. ટૂંકાં લખાણ: સાદું, પરંપરાગત, દીકરી અને દીકરાનાં લગ્ન માટે

સાદું લખાણ, એક પાનાના કાર્ડ કે મેસેજ માટે:

॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
ચિ. કૃપા અને ચિ. હર્ષના શુભ લગ્ન પ્રસંગે
આપને સહકુટુંબ ભાવભર્યું આમંત્રણ છે.
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવાર, હસ્તમેળાપ સાંજે ૭:૩૦ કલાકે
શ્રીજી પાર્ટી પ્લોટ, રીંગ રોડ, વરાછા, સુરત
- પટેલ પરિવાર

પરંપરાગત લખાણ, વડીલોને આપવાની કંકોત્રી માટે:

॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
સ્નેહી શ્રી,
સવિનય જણાવવાનું કે શ્રી ઠાકોરજી તથા કુળદેવીની કૃપાથી અમારી સુપુત્રી ચિ. કૃપાના શુભ લગ્ન ચિ. હર્ષ સાથે નિર્ધાર્યા છે. આ મંગલ અવસરે આપ સહકુટુંબ પધારી નવદંપતીને આશીર્વાદ આપશોજી.
આપના સ્નેહાધીન,
અ.સૌ. સુનીતાબેન તથા શ્રી રાજેશભાઈ કાંતિલાલ પટેલ

દીકરીનાં લગ્ન (કન્યાપક્ષ):

અમારી સુપુત્રી ચિ. કૃપાના શુભ લગ્ન
ચિ. હર્ષ (અ.સૌ. નીતાબેન તથા શ્રી વિક્રમભાઈ દેસાઈના સુપુત્ર) સાથે
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવારે નિર્ધાર્યા છે.
જાન આગમન: સાંજે ૬:૦૦ | હસ્તમેળાપ: સાંજે ૭:૩૦ કલાકે
આપ સહકુટુંબ પધારશોજી.
નિમંત્રક: શ્રી રાજેશભાઈ કાંતિલાલ પટેલ

દીકરાનાં લગ્ન (વરપક્ષ):

અમારા સુપુત્ર ચિ. હર્ષના શુભ લગ્ન
ચિ. કૃપા (અ.સૌ. સુનીતાબેન તથા શ્રી રાજેશભાઈ પટેલની સુપુત્રી) સાથે
તા. ૨૧/૧૧/૨૦૨૭ ને રવિવારે નિર્ધાર્યા છે.
જાન પ્રસ્થાન: બપોરે ૪:૦૦ કલાકે, અમારા નિવાસસ્થાનેથી
આપ સહકુટુંબ જાનમાં પધારશોજી.
નિમંત્રક: શ્રી વિક્રમભાઈ દેસાઈ

છપાવતાં પહેલાં

આ લખાણ સાથે કંકોત્રી બનાવો

નીચેની ડિઝાઇન ખોલતાં જ ગુજરાતી નમૂના લખાણ આ જ ક્રમમાં ભરેલું આવે છે, એટલે દરેક વિભાગ શરૂઆતથી લખવાને બદલે ફક્ત નામ, તારીખ અને સ્થળ બદલવાનાં રહે છે.

સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ